ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى

مقدمه 17

تاريخ گيلان ( فارسى )

اسب و باز ( ص 208 ) و خلعت فاخره ( ص 113 و 229 ) و انگشتر و دوت و قلم مرصع ( ص 186 يا دوات و قلم مرصع و زين اسب و افسار زرنگار ( ص 180 ) يا علم و نقاره و چارقب طلا و خلعت فاخره مىفرستادند . گيرندگان اين هدايا و تحف يا احكام ، گاهى نثار زر بر خلعت و رقم‌بى كردند . ( ص 189 ) از لغات زير به تنبيهات و تحذير و گوشمالى اين ايام مىتوان پى برد : دوتساق - دوساق ( ص 92 و 135 و 137 و 155 و 212 ) تخته كلاه ( ص 26 و 156 236 و 246 و 249 ) دو شاخه كردن ( ص 166 و 246 ) زنجير و دو شاخه ( ص 157 ) كنده و دو شاخه ( ص 197 ) قباى باروطى ( ص 158 ) نسخه‌هايى كه از تاريخ گيلان عبد الفتاح در دست است 1 - نسخهء كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران به شمارهء 4061 در 159 صفحه به طول 5 / 21 و عرض 17 سانتيمتر . در هر صفحه 22 سطر به طول 5 / 12 سانتيمتر و طول نوشتهء متن 16 سانتيمتر به خط نستعليق متوسط و اختتام آن بدين ترتيب است : بعون اللّه الملك الوهاب عبد المذنب العاصى حقير فقير سراپا تقصير ميرزا رضى تفرشى الاصل گيلان المسكن سمت اتمام پذيرفت تحريرا فى يوم جمعه 19 شهر رمضان المبارك ئيلان ئيل خيرت تحويل 1310 نسخهء زياد پرارزشى نيست و به كار مقابله نمىآمد با اينهمه نگارنده سراسر متن را با اين نسخه مقابله كرد . با نشان نسخهء « د » در حواشى كتاب ياد شده است . 2 - نسخهء كتابخانهء ملى ملك به شمارهء 3777 كه از اول و آخر آن افتادگى دارد . به طول 5 / 19 و عرض 13 سانتيمتر در 129 برك چهارده سطرى با خطى ميان نستعليق و شكسته . اول نسخه : در ملك تو شاهان جهان خاك‌نشين . فصل آخر نسخه : گفتار در بيان عزيمت سارو خان به طرف لاهجان و منكوب شدن بهرام قلى سلطان صوفى حاكم ديلمان . سطر آخرى كه از اين فصل باقى مانده است : قورچى از ديوان آمد و هرچه داشت از قرار شكنجه و تعذير از او اخذ نمود . هيچگونه تاريخ اتمام ندارد . دو سه تاريخ بر پشت ورق آخر است كه صاحب نسخه تولد فرزندن خود را يادداشت كرده است . اقدم آنها چنين است : تاريخ تولد فرزندى نورچشمى نرگس خاتون شب سه‌شنبه . . . الحرام توشقان ئيل سنهء 1234 .